Op internet staan ze volop: advertenties en artikelen die beloven dat je met een elektrowarmer flink kunt besparen op je energierekening. Een elektrische kachel die goedkoop, duurzaam én veilig zou zijn. Klinkt mooi, maar klopt het ook? In dit artikel zetten we de feiten op een rij, bespreken we de echte kosten van elektrisch verwarmen en geven we je eerlijk advies over wanneer een elektrowarmer wél slim is — en wanneer niet.
Wat is een elektrowarmer precies?
De term “elektrowarmer” is een verzamelnaam voor allerlei elektrische verwarmingsapparaten. De bekendste zijn:
- Elektrokachel (elektrische kachel): een staand of hangend apparaat dat lucht verwarmt, met een vermogen van doorgaans 1.000 tot 2.500 watt.
- Infraroodpaneel: verwarmt niet de lucht maar objecten en personen direct via infraroodstraling.
- Warmtedeken: een elektrisch verwarmde deken of plaid, met een bescheiden vermogen van 60 tot 100 watt.
- Verwarmd zitkussen of voetenwarmer: compacte verwarmers gericht op het verwarmen van de persoon zelf.
Al deze apparaten worden online aangeprezen met vergelijkbare beloftes: goedkoop, duurzaam en veilig. Maar die claims verdienen een kritische blik.
Claim 1: “Een elektrowarmer is goedkoop”
Dit is de meest gehoorde reden om een elektrische kachel te kopen. En er zit een kern van waarheid in — maar die zit niet waar je denkt.
Wat kost elektrisch verwarmen per kWh warmte?
Stroom kost momenteel gemiddeld circa € 0,26 per kWh. Gas kost gemiddeld ongeveer € 1,46 per m³. Een HR-ketel haalt uit één kuub gas ruwweg 9 kWh nuttige warmte, waarmee de kostprijs uitkomt op circa € 0,16 per kWh warmte. Elektrisch verwarmen met een kachel is daarmee al anderhalf keer duurder dan gas.
Vergelijk je het met een warmtepomp, dan wordt het verschil nóg groter. Een warmtepomp haalt uit 1 kWh stroom maar liefst 3 à 4 kWh warmte. Per kWh warmte ben je met een elektrokachel dus drie tot vier keer duurder dan met een warmtepomp.
Waar komen die besparingsverhalen dan vandaan?
Simpel: niet uit het apparaat zelf, maar uit gedragsverandering. Wie een elektrische kachel in de woonkamer zet, verwarmt één kamer in plaats van het hele huis — en vaak ook op een iets lagere temperatuur. Dat scheelt inderdaad op de energierekening. Maar diezelfde besparing haal je ook door je cv-thermostaat een paar graden lager te zetten en de radiatoren in ongebruikte kamers dicht te draaien. Je hebt daar geen kachel van € 40 voor nodig.
Wat kost een elektrowarmer per seizoen?
Om het concreet te maken: bij vijf uur gebruik per dag gedurende een stookseizoen van ongeveer 150 dagen:
- Elektrokachel (2.000 W): circa € 0,52 per uur → ± € 390 per seizoen
- Warmtedeken (60–100 W): circa € 0,02 per uur → ± € 15 per seizoen
Dat is een factor twintig verschil. En daarin zit eigenlijk het hele verhaal over elektrowarmers al samengevat.
Claim 2: “Een elektrowarmer is duurzaam”
Dit is waar de marketing echt de mist in gaat — althans voor de elektrokachel.
De elektrokachel: niet duurzamer dan gas
Elke elektrische verwarmingseenheid zet 100% van de stroom om in warmte. Dat geldt voor een kachel, een infraroodpaneel én een gloeilamp. Er is dus geen enkel elektrisch verwarmingselement dat “efficiënter” is dan een ander in die zin. De bewering dat infraroodpanelen 50% zuiniger zouden zijn, klopt simpelweg niet. Het enige reële voordeel van infrarood is dat je de persoon direct verwarmt in plaats van de lucht, waardoor je met een iets lagere kamertemperatuur toe kunt. Dat is een bescheiden maar reëel effect — geen spectaculaire besparing.
Bovendien verwarmen de meeste mensen juist op winteravonden. Dat is precies het moment waarop meer dan de helft van de stroom uit conventionele (fossiele) bronnen komt en het elektriciteitsnet het zwaarst belast is. Een elektrokachel die een warmtepomp vervangt, is per definitie een verslechtering — zowel voor je portemonnee als voor het milieu.
Wil je weten hoe een warmtepomp wél duurzaam en efficiënt verwarmt? Lees dan meer over wanneer een warmtepomp geschikt is voor jouw woning.
De warmtedeken: wél oprecht zuinig
De warmtedeken is de grote uitzondering. Het principe — de persoon verwarmen in plaats van de ruimte — is de meest energiezuinige vorm van verwarming die bestaat. Met een verbruik van 60 tot 100 watt is het energieverbruik verwaarloosbaar. Als je er de thermostaat één of twee graden door lager mee kunt zetten, bespaar je serieus op je gasverbruik. Hetzelfde geldt voor een verwarmd zitkussen of een voetenwarmer.
Wil je nog meer halen uit duurzame energie in en om je huis? Dan is het interessant om te lezen hoe je nog meer uit duurzame energie kunt halen.
Claim 3: “Een elektrowarmer is veilig”
Veiligheid wordt vaak als vanzelfsprekend gepresenteerd, maar hier zou je de claim eigenlijk om moeten draaien.
Veiligheidsrisico’s van een elektrokachel
Een cv-ketel is een gekeurde, vaste installatie. Losse verwarmingsapparatuur is juist een bekende oorzaak van woningbranden. Houd bij gebruik van een elektrokachel altijd rekening met het volgende:
- Nooit op een verlengsnoer of stekkerdoos — 2.000 watt is daarvoor te veel belasting.
- Minimaal een meter vrij houden van gordijnen, meubels en textiel.
- Niet onbeheerd laten branden en zeker niet ’s nachts aanlaten.
Veiligheidsrisico’s van een warmtedeken
Een warmtedeken heeft zijn eigen specifieke aandachtspunten:
- Nooit opgevouwen of gekreukt gebruiken — en niet onder een matras of onder iemand die er zwaar op ligt. Dat kan de verwarmingsdraadjes beschadigen.
- Controleer of de deken geschikt is voor gebruik de hele nacht. Is dat niet expliciet aangegeven, gebruik hem dan alleen om voor te verwarmen en zet hem uit voor het slapen.
- Niet gebruiken bij kwetsbare personen: mensen met diabetes of neuropathie (verminderd huidgevoel), jonge kinderen, of mensen die de bediening niet zelf kunnen bedienen. Brandwonden kunnen ongemerkt ontstaan, zelfs bij lage temperaturen.
- Vervang de deken na circa tien jaar en controleer regelmatig het snoer en de deken zelf op knikken of schroeiplekjes.
Het eerlijke alternatief: de warmtepomp
Als duurzaam verwarmen je doel is, dan is de warmtepomp veruit het verstandigste alternatief. Waar een elektrokachel 1 kWh stroom omzet in 1 kWh warmte, haalt een warmtepomp uit diezelfde kWh stroom 3 à 4 kWh warmte. Dat maakt het zowel goedkoper als een stuk duurzamer dan welke elektrische kachel dan ook.
De investering is uiteraard aanzienlijk groter dan die van een kacheltje van € 40. Maar over de levensduur gezien verdient een warmtepomp zichzelf terug. Zeker als je ook zonnepanelen hebt, kun je slim combineren: overdag opgewekte zonne-energie gebruiken om ’s avonds de woning warm te houden.
Benieuwd welk vermogen je nodig hebt? Lees meer over hoeveel kilowatt warmtepomp je nodig hebt voor jouw woning. En als je zonnepanelen hebt, is het ook de moeite waard om stroomaanbieders te vergelijken op terugleververgoeding, zodat je zo slim mogelijk profiteert van je eigen opgewekte energie.
Wanneer is een elektrowarmer dan wél een goede keuze?
Een eerlijk antwoord vraagt ook om eerlijkheid over de gevallen waar een elektrowarmer wel logisch is. Een elektrische kachel heeft namelijk één onmiskenbaar voordeel: hij kost zo’n € 40 en je hebt geen installateur nodig.
In de volgende situaties kan een elektrokachel een praktische keuze zijn:
- In een huurwoning waar je geen vaste installaties mag aanpassen.
- In een tijdelijke situatie, zoals een verbouwing of een korte periode in een ruimte die normaal niet verwarmd wordt.
- In een slecht bereikbaar hoekje van de woning waar de cv niet goed bij kan.
Maar wees helder: dit is een investeringsargument, geen duurzaamheidsargument. En het is zeker geen reden om de overstap naar een warmtepomp uit te stellen als die voor jou haalbaar is.
Voor de warmtedeken geldt een genuanceerder verhaal. Die is oprecht zuinig, goedkoop in aanschaf én in gebruik — mits je hem veilig gebruikt. Als je de twee zou moeten vergelijken: kies dan de warmtedeken.
Conclusie: slim én duurzaam elektrisch verwarmen?
De elektrokachel wordt online veel aangeprezen als een slimme en duurzame verwarmingsoplossing, maar de feiten liegen er niet om. Per eenheid warmte is een elektrokachel anderhalf keer duurder dan gas, en drie tot vier keer duurder dan een warmtepomp. Van duurzaamheid is al helemaal geen sprake: een kachel die een warmtepomp vervangt, is altijd een verslechtering.
De warmtedeken is een heel ander verhaal. Met een verbruik van slechts 60 tot 100 watt is het de zuinigste verwarmingsoptie die er bestaat. Als aanvulling — waarmee je de thermostaat één of twee graden lager kunt zetten — is het een slimme en oprecht duurzame keuze.
Wil je structureel duurzamer en goedkoper verwarmen? Dan is de warmtepomp het antwoord. De investering is hoger, maar de besparing op de lange termijn is reëel en het milieu-effect is significant. De elektrokachel is handig voor specifieke, tijdelijke situaties — maar laat je niet verleiden door de marketingverhalen over besparing en duurzaamheid.