Groene stroom is voor veel huishoudens de basis van een duurzame energievoorziening. De één kiest voor een duurzame energieleverancier, de ander wekt met zonnepanelen zelf elektriciteit op. Veel huishoudens combineren beide. Toch is groene stroom opwekken iets anders dan groene stroom optimaal benutten.
De grootste uitdaging ligt niet langer in het opwekken van groene stroom, maar in het zo efficiënt mogelijk benutten ervan.
Groene stroom is het meest waardevol op het moment dat deze wordt opgewekt
Zonnepanelen leveren schone elektriciteit zodra de zon schijnt. Op zonnige dagen produceren ze vaak meer stroom dan een huishouden op dat moment nodig heeft. Een deel wordt direct in de woning gebruikt, terwijl het overschot wordt teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Op zonnige dagen wekken honderdduizenden woningen tegelijkertijd elektriciteit op. Op zulke momenten is het aanbod van duurzame elektriciteit vaak groter dan de vraag. Dat leidt steeds vaker tot pieken op het elektriciteitsnet en in sommige gevallen zelfs tot negatieve stroomprijzen. Ook de toenemende netcongestie laat zien dat niet alleen duurzame opwek, maar ook slim gebruik van elektriciteit steeds belangrijker wordt.
De grootste duurzaamheidswinst ontstaat wanneer zelf opgewekte zonnestroom ook zoveel mogelijk in de eigen woning wordt gebruikt. Dat vermindert de teruglevering aan het elektriciteitsnet en vergroot het aandeel eigen groene energie.
De volgende stap: meer van je eigen groene stroom gebruiken
Waar de energietransitie jarenlang draaide om duurzame energie opwekken, verschuift de aandacht steeds meer naar slim energiegebruik.
Dat begint met een eenvoudige vraag:
Hoe zorg je ervoor dat zoveel mogelijk zelf opgewekte groene stroom ook daadwerkelijk in je eigen woning wordt gebruikt?
Daarvoor zijn verschillende mogelijkheden:
- elektrische apparaten gebruiken wanneer de zon schijnt;
- de elektrische auto overdag opladen;
- de warmtepomp slim aansturen;
- overtollige zonnestroom tijdelijk opslaan.
Hoe groter het aandeel eigen verbruik, hoe meer rendement uit de opgewekte groene stroom wordt gehaald. Iedere extra kilowattuur die direct of op een later moment zelf wordt gebruikt, hoeft niet opnieuw uit het elektriciteitsnet te worden gehaald.
Energie opslaan wanneer er een overschot is
Niet alle opgewekte zonnestroom kan direct worden gebruikt. Overdag zijn veel mensen aan het werk, terwijl de zonnepanelen juist dan de meeste elektriciteit produceren.
Een thuisbatterij kan dat overschot tijdelijk opslaan. De energie blijft beschikbaar voor later op de dag, bijvoorbeeld wanneer het donker wordt en het verbruik toeneemt.
Zo blijft meer zelf opgewekte groene stroom beschikbaar voor later gebruik en hoeft minder elektriciteit te worden teruggeleverd aan het net.
Slim energiemanagement maakt het verschil
Opslaan alleen is niet voldoende. Minstens zo belangrijk is de manier waarop energie wordt aangestuurd.
Een Energie Management Systeem (EMS) stemt automatisch de zonnepanelen, thuisbatterij en het energieverbruik op elkaar af. Het systeem bepaalt wanneer opgewekte stroom direct wordt gebruikt, wanneer opslag het meest logisch is en wanneer elektriciteit uit het net nodig is. Dit gebeurt volledig automatisch.
“De grootste duurzaamheidswinst zit niet alleen in het opwekken van groene stroom, maar in het zo efficiënt mogelijk benutten ervan.”
– Meint Schepers, verduurzamingsadviseur
Ook zonder zon kun je duurzaam omgaan met energie
Zonnepanelen leveren niet het hele jaar dezelfde hoeveelheid elektriciteit. In de winter is de opbrengst lager, terwijl het elektriciteitsverbruik in veel huishoudens juist toeneemt. Dan wordt een deel van de benodigde stroom uit het elektriciteitsnet gehaald.
Een dynamisch energiecontract biedt dan interessante mogelijkheden. De stroomprijs verandert ieder uur (of kwartier) en volgt het aanbod op de energiemarkt. Op momenten waarop veel duurzame elektriciteit beschikbaar is, is de stroomprijs vaak lager. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer veel windenergie wordt opgewekt of zonneparken veel elektriciteit produceren.
Een slim energiesysteem kan daarop inspelen door elektriciteit automatisch op gunstige momenten in te kopen en, indien beschikbaar, tijdelijk op te slaan voor later gebruik.
Wie kiest voor een dynamisch energiecontract én een energieleverancier die aantoonbaar groene stroom levert, benut niet alleen goedkope momenten, maar houdt ook de ingekochte elektriciteit zo duurzaam mogelijk.
De ideale combinatie voor een duurzame energievoorziening
Duurzame huishoudens combineren vier onderdelen die elkaar versterken:
- zonnepanelen voor duurzame opwek;
- energieopslag voor tijdelijk bewaren;
- een Energie Management Systeem voor automatische aansturing;
- een groene dynamische energieleverancier.
Los van elkaar leveren deze oplossingen al voordeel op. In combinatie versterken ze elkaar en ontstaat een slim energiesysteem waarin opwekking, opslag en verbruik optimaal samenwerken.
Het resultaat is niet alleen een groter aandeel zelf gebruikte zonnestroom, maar ook een efficiënter gebruik van duurzame elektriciteit gedurende de hele dag.
Duurzaamheid draait ook om slim energiegebruik
De energietransitie gaat allang niet meer alleen over het opwekken van groene stroom. Minstens zo belangrijk is hoe we die duurzame energie benutten.
Door zelf zonnestroom op te wekken, overtollige energie tijdelijk op te slaan en slim gebruik te maken van momenten waarop duurzame elektriciteit ruim beschikbaar is, wordt een groter deel van het energieverbruik daadwerkelijk groen ingevuld. Daarmee neemt de afhankelijkheid van elektriciteit uit fossiele energiebronnen af.
Wie kiest voor een combinatie van zonnepanelen, energieopslag, slim energiemanagement en een groene dynamische energieleverancier, zet een volgende stap naar een duurzamer en toekomstbestendiger energiesysteem. Niet méér groene stroom opwekken, maar méér groene stroom benutten: dát is de volgende stap in de energietransitie.
Over de auteur
Meint Schepers is verduurzamingsadviseur en schrijft voor Domogo over slimme energiesystemen, energieopslag en woningverduurzaming. Met zijn artikelen helpt hij huiseigenaren om goed geïnformeerde en toekomstbestendige keuzes te maken op het gebied van energie.