Je wilt iets schrijven over energie, maar dan twijfel je plotseling: gebruik je nu dit of deze energie? Het is een vraag die veel Nederlanders bezighoudt, en niet zonder reden. De Nederlandse grammatica kent subtiele regels rondom het gebruik van lidwoorden en aanwijzende voornaamwoorden, en energie is daar een mooi voorbeeld van. In dit artikel leggen we precies uit hoe het zit, waarom de verwarring ontstaat en hoe je dit voortaan altijd goed doet.
Het is deze energie.
Waarom twijfelen we bij “dit of deze energie”?
De twijfel over dit of deze ontstaat doordat het Nederlands twee geslachten kent voor zelfstandige naamwoorden: de-woorden (mannelijk en vrouwelijk) en het-woorden (onzijdig). Die geslachten bepalen welk aanwijzend voornaamwoord je gebruikt:
- Deze gebruik je bij de-woorden (enkelvoud) en bij alle meervouden.
- Dit gebruik je bij het-woorden (enkelvoud).
Het probleem is dat veel mensen niet meer zeker weten of een woord een de-woord of een het-woord is. Zeker bij abstracte begrippen zoals energie is die onzekerheid groot. Gelukkig is er een duidelijk antwoord.
Het juiste antwoord: dit of deze energie?
Het correcte gebruik is: deze energie. Energie is namelijk een de-woord: de energie. Omdat het een de-woord is, gebruik je in de aanwijzende vorm deze en niet dit.
Voorbeelden van correct gebruik:
- ✅ Deze energie is afkomstig van zonnepanelen.
- ✅ Waar komt deze energie vandaan?
- ✅ We moeten deze energie efficiënter inzetten.
- ❌ Dit energie is afkomstig van zonnepanelen. (fout)
- ❌ Waar komt dit energie vandaan? (fout)
Wil je snel controleren of het dit of deze moet zijn? Kijk dan ook eens op ditofdeze.nl/energie, waar je per woord kunt opzoeken welk aanwijzend voornaamwoord van toepassing is.
De grammaticaregel: de- en het-woorden
Om te begrijpen waarom het deze energie is, is het nuttig om de basisregel nog eens op een rij te zetten.
De-woorden gebruiken “deze”
De-woorden zijn de meest voorkomende categorie in het Nederlands. Denk aan woorden als de tafel, de auto, de stroom en de energie. Bij deze woorden gebruik je in de aanwijzende vorm altijd deze (enkelvoud) of deze (meervoud).
- Deze tafel
- Deze auto
- Deze stroom
- Deze energie
Het-woorden gebruiken “dit”
Het-woorden zijn minder talrijk, maar wel bekend. Denk aan woorden als het huis, het kind, het gas en het water. Bij deze woorden gebruik je in de aanwijzende vorm dit (enkelvoud).
- Dit huis
- Dit kind
- Dit gas
- Dit water
Meervoud is altijd “deze”
Een handige vuistregel: bij meervouden gebruik je altijd deze, ongeacht of het oorspronkelijk een de-woord of een het-woord is. Dus: deze huizen, deze kinderen, deze energiebronnen.
Hoe weet je of een woord een de- of het-woord is?
Dit is de kern van het probleem. Veel Nederlanders weten niet meer uit hun hoofd of een woord een de-woord of een het-woord is. Er zijn een paar manieren om dit te achterhalen:
1. Gebruik een woordenboek
In het Van Dale woordenboek staat bij elk zelfstandig naamwoord vermeld of het een de-woord of een het-woord is. Dit is de meest betrouwbare methode.
2. Gebruik de verkleinwoordtruc
Elk verkleinwoord in het Nederlands is een het-woord. Dus het energietje (verkleinvorm van energie) is een het-woord — maar dat zegt niets over de basisvorm. De basisvorm energie is en blijft een de-woord.
3. Gebruik online hulpmiddelen
Websites zoals ditofdeze.nl bieden een snelle manier om te controleren welk aanwijzend voornaamwoord bij een woord hoort. Handig als je twijfelt!
4. Onthoud categorieën
Bepaalde woordcategorieën zijn vrijwel altijd de-woorden:
- Woorden op -heid: vrijheid, duurzaamheid
- Woorden op -ing: oplossing, besparing
- Woorden op -ie: energie, transitie, provincie
- Woorden op -schap (personen): vrienschap, maatschap
Omdat energie eindigt op -ie, is het automatisch een de-woord. En dus: deze energie.
Energie in de context van duurzaamheid
Nu je weet dat het deze energie is, kun je het woord met meer vertrouwen gebruiken in allerlei contexten. Energie is namelijk een veelbesproken onderwerp, zeker in tijden van de energietransitie. Als je meer wilt weten over hoe ons energiesysteem verandert, lees dan ook ons artikel over wat de energietransitie precies inhoudt.
Wanneer je schrijft over duurzame energie, groene stroom of hernieuwbare bronnen, kom je het woord energie constant tegen. Denk aan zinnen als:
- Deze energie is opgewekt door windmolens.
- We willen deze energie zo efficiënt mogelijk gebruiken.
- Deze energie heeft een Garantie van Oorsprong.
Twijfel je weleens wat zo’n Garantie van Oorsprong precies is? Dan is het goed om te weten dat dit een certificaat is dat aantoont dat energie daadwerkelijk duurzaam is opgewekt. Meer hierover lees je in ons artikel over de Garantie van Oorsprong (GvO).
Veelgemaakte fouten met “dit” en “deze”
De fout met dit energie is zeker niet de enige taalfout die mensen maken. Hier zijn enkele andere veelgemaakte fouten rondom dit en deze:
Fout 1: “Dit informatie”
Informatie eindigt op -ie en is dus een de-woord. Het correcte gebruik is: deze informatie.
Fout 2: “Dit situatie”
Ook situatie eindigt op -ie en is een de-woord. Correct: deze situatie.
Fout 3: “Deze water”
Water is een het-woord. Enkelvoud: dit water. Meervoud: deze wateren.
Fout 4: “Deze probleem”
Probleem is een het-woord. Enkelvoud: dit probleem. Meervoud: deze problemen.
Verwante taalkwesties rondom “energie”
Het woord energie roept meer grammaticale vragen op dan alleen de kwestie van dit of deze. Een andere veelgestelde vraag is: wat is eigenlijk het meervoud van energie? Dat is een interessante kwestie op zich, die we uitgebreid behandelen in ons artikel over het meervoud van energie.
Kortom: taal en energie hangen nauw samen als je duidelijk en correct wilt communiceren over dit belangrijke onderwerp.
Tips om “dit” en “deze” voortaan goed te gebruiken
Wil je de fout voortaan vermijden? Gebruik dan deze praktische tips:
- Vervang het woord door “de” of “het”: Als je zegt “de energie”, dan weet je dat het een de-woord is en gebruik je deze.
- Onthoud de -ie regel: Woorden die eindigen op -ie zijn bijna altijd de-woorden. Dus: deze energie, deze strategie, deze melodie.
- Zoek het op bij twijfel: Gebruik ditofdeze.nl/energie of het Van Dale woordenboek.
- Schrijf bewust: Herlees je tekst altijd en controleer elk aanwijzend voornaamwoord.
Conclusie
De vraag dit of deze energie heeft een duidelijk antwoord: het is altijd deze energie. Energie is een de-woord (de energie), en bij de-woorden gebruik je in de aanwijzende vorm deze. De gemakkelijkste manier om dit te onthouden is de -ie-regel: woorden die eindigen op -ie zijn vrijwel altijd de-woorden.
Taalfouten rondom dit en deze zijn begrijpelijk, want het Nederlandse geslachtssysteem is niet altijd even intuïtief. Maar met de juiste kennis en een handig hulpmiddel zoals ditofdeze.nl ben je er snel uit. Schrijf voortaan met vertrouwen over energie — zowel grammaticaal als inhoudelijk correct!