De temperatuur op de thermometer zegt lang niet altijd hoe heet het voelt. Een druilerige dag van 25 graden met hoge luchtvochtigheid en windstil weer kan zwaarder aanvoelen dan een droge, winderige dag van 30 graden. Het KNMI speelde hier tot voor kort onvoldoende op in — maar daar is nu verandering in gekomen. Sinds 2 juni 2026 is de hittekracht officieel beschikbaar in de KNMI-app: een gloednieuwe index die in één getal samenvat hoe belastend de hitte op dat moment is voor je lichaam.
Wat is hittekracht precies?
Hittekracht is een getal op een schaal van 0 tot en met 10, vergelijkbaar met hoe we al jaren werken met windkracht en zonkracht. Maar achter dat ene getal schuilt een combinatie van vier weerfactoren:
- 🌡️ Temperatuur
- 💧 Luchtvochtigheid
- ☀️ Zonnestraling
- 💨 Wind
De index is gebaseerd op de internationaal erkende Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) — een wetenschappelijke maat die al decennialang wereldwijd wordt gebruikt voor buitenwerk, defensie en sportevenementen. Het KNMI heeft deze maat nu vertaald naar een begrijpelijke schaal voor het grote publiek in Nederland.
Waar de gevoelstemperatuur zich vooral richt op temperatuur en wind, voegt hittekracht ook luchtvochtigheid en zonnestraling toe. Dat maakt het een veel completer beeld van de werkelijke hittebelasting op je lichaam.
Een samenwerking van wetenschappelijke topinstellingen
De hittekracht is niet zomaar een intern KNMI-project. De index is ontwikkeld in samenwerking met TNO, het RIVM en de Vrije Universiteit Amsterdam. Aan tafel zaten thermofysiologen, arbeidshygiëne-experts, klimatologen, meteorologen en coördinatoren van het Nationaal Hitteplan. Die brede samenwerking maakt de index wetenschappelijk solide én praktisch toepasbaar.
De behoefte aan een dergelijke index kwam mede van sectoren als de politie, brandweer en evenementenorganisatoren. Denk aan de Dam tot Damloop, die in 2024 bij slechts 23 graden moest worden gestaakt omdat de hittekracht die dag op 5 stond en hulpdiensten de stroom aan oververhitte lopers niet meer konden bijhouden.
Hoe ziet de schaal eruit?
In de zomer zijn alle waarden van 0 tot 10 mogelijk, maar de schaal kent een duidelijke opbouw:
| Hittekracht | Wat betekent het? |
|---|---|
| 0 – 3 | Nauwelijks belastend, ook voor kwetsbare groepen |
| 4 – 5 | Merkbaar warm; pas op bij intensieve inspanning |
| 6 – 7 | Typisch voor een hittegolf; belastend bij buitenactiviteiten |
| 8 | Benauwd; komt vrijwel jaarlijks voor in heel Nederland |
| 9 | Zwaar; eens per drie à vier jaar in De Bilt |
| 10 | Zeer zeldzaam; in Noord- en West-Nederland nog nooit gemeten |
Opmerkelijk: hittekracht 9 is al mogelijk vanaf een temperatuur van 25 graden — een waarde die in een gemiddelde Nederlandse zomer gewoon voorkomt. Dat onderstreept hoe misleidend de thermometer alleen kan zijn.
Regionale verschillen: het zuiden loopt voor
Nederland is klein, maar de hittekracht kan sterk per regio verschillen. Gemiddeld scoort het zuiden en zuidoosten het hoogst — in Maastricht treedt hittekracht 8 vrijwel elk jaar op, en ook 9 is er geen uitzondering in warme zomers. Kustgebieden daarentegen profiteren van de Noordzeewind en meten doorgaans lagere waarden. Op de weerstations bij Den Helder is hittekracht 9 zelfs nog nooit gemeten sinds 1991.
Hittekracht per locatie bekijken? Bezoek hittekracht.net
Wil je niet wachten op de geplande kaartfunctie in de KNMI-app (die later in 2026 verschijnt)? Dan is er al een handig alternatief: hittekracht.net.
Op deze onafhankelijke site zie je in één oogopslag de actuele hittekracht per weerstation en voor de grootste steden van Nederland. Van Amsterdam tot Maastricht, van Groningen tot Vlissingen — de regionale verschillen worden direct inzichtelijk. Er is ook een kaartweergave beschikbaar via hittekracht.net/kaart, en je kunt de dagverwachting bekijken op hittekracht.net/vandaag.
De site is daarmee een uitstekende aanvulling op de officiële KNMI-app, zeker voor wie in één oogopslag wil zien hoe de hittekracht vandaag verschilt tussen, zeg, Utrecht (hittekracht 9) en Groningen (hittekracht 6).
Hittekracht is persoonlijk
Eén ding is belangrijk om te beseffen: hittekracht beschrijft de weersomstandigheden, niet jouw persoonlijke ervaring. Hoe zwaar een bepaalde hittekracht aanvoelt, hangt ook van jezelf af. Factoren die meespelen:
- Leeftijd: 75-plussers en jonge kinderen zijn kwetsbaarder
- Gezondheid: hart- en longpatiënten, zwangeren en mensen met chronische aandoeningen lopen extra risico
- Activiteit: sporten of zwaar lichamelijk werk bij hittekracht 7 is iets heel anders dan rustig in de schaduw zitten
- Kleding: lichte kleding helpt; mensen in zware werkkleding of beschermingspakken lopen eerder risico
- Seizoen: in het voorjaar is je lichaam minder gewend aan warmte dan na een lange warme zomer
Het KNMI spreekt daarom ook van “hittefit” zijn: net zoals je huidtype bepaalt hoe snel je verbrandt bij sterke zonkracht, bepaalt hoe hittefit je bent hoe goed je lichaam omgaat met een hoge hittekracht.
Klimaatverandering maakt hittekracht relevanter dan ooit
De introductie van hittekracht is geen toeval. Iemand die opgroeide in de jaren tachtig maakte gemiddeld zo’n 5 uur per jaar mee met extreem hoge hittekracht. Dat neemt snel toe door klimaatverandering, vergrijzing en verstedelijking. De KNMI’23 klimaatscenario’s voorzien een stijging van de dagelijkse zomertemperaturen met 1,2 tot 2,2 graden richting 2050 — en dan neemt ook de gemiddelde zonnestraling toe. De kans op hoge hittekracht groeit dus gestaag.
De hittekrachtindex is dan ook meer dan een weergadget. Het is een instrument dat hulpdiensten, evenementenorganisatoren, werkgevers en zorgverleners in staat stelt om tijdig maatregelen te nemen — ook op dagen waarop de temperatuur op zichzelf niet alarmerend lijkt.
Conclusie: een slimme stap vooruit
Met de hittekracht heeft Nederland een wetenschappelijk onderbouwde, eenvoudig te begrijpen index gekregen die temperatuur eindelijk in de juiste context plaatst. Wil je vandaag direct zien hoe de situatie is in jouw regio? Check dan www.hittekracht.net of KNMI voor actuele hittekrachtwaarden per locatie — inclusief kaartweergave en dagverwachting.
Blijf hydrateren, zoek de schaduw op en houd rekening met de mensen om je heen die kwetsbaarder zijn voor hitte. En gebruik hittekracht als je nieuwe graadmeter — niet alleen de thermometer.