Bijna iedereen in Nederland denkt groene stroom te hebben. Maar is dat ook echt zo? Het antwoord is pijnlijk eerlijk: voor een groot deel niet. In dit artikel leggen we uit hoe groene stroom in Nederland werkt, wat Garanties van Oorsprong (GVO’s) zijn, hoeveel stroom er daadwerkelijk in Nederland wordt opgewekt en — het belangrijkste — hoe je écht groene stroom kiest via de vergelijker op echt-groene-stroom.nl.
Hoeveel groene stroom wekt Nederland op?
Nederland boekt flinke vooruitgang op het gebied van duurzame energie. Volgens cijfers van het CBS en Energieopwek.nl werd in 2024 54% van alle opgewekte elektriciteit in Nederland uit hernieuwbare bronnen opgewekt. Dat is voor het eerst in de geschiedenis meer dan de helft — een echte mijlpaal.
De verdeling van groene stroom in 2024 zag er als volgt uit:
- Wind (op land + zee): circa 54% van alle groene stroom
- Zonnepanelen: circa 36% van alle groene stroom
- Biomassa: circa 10% van alle groene stroom
Toch is er een groot verschil tussen hoeveel groene stroom er wordt opgewekt en hoeveel groene stroom er wordt verkócht. En precies daar zit het probleem.
Wat zijn GVO’s (Garanties van Oorsprong)?
Een Garantie van Oorsprong (GVO) is een Europees certificaat dat bewijst dat ergens 1 MWh (1.000 kWh) elektriciteit uit een hernieuwbare bron is opgewekt. Energieleveranciers zijn verplicht voor elke kWh groene stroom die zij verkopen een GVO te kunnen overleggen.
Klinkt eerlijk. Maar hier zit de crux: GVO’s mogen vrijelijk over de grenzen worden verhandeld. Een Noors waterkrachtbedrijf dat al decennialang goedkope groene stroom opwekt, hoeft zijn GVO’s niet zelf te gebruiken. Dat verkoopt het gewoon aan een Nederlandse energieleverancier — die dan zijn grijze stroom officieel “groen” mag noemen, zonder dat er ook maar één extra windmolen of zonnepaneel bij komt.
Het gevolg? De fysieke stroom blijft gewoon in Noorwegen. Naar Nederland wordt alleen een papiertje gestuurd. Dat noemen we sjoemelstroom: grijze stroom met een groen etiket.
“In 2025 is maar liefst 38% van de groene stroomproducten die Nederlandse energieleveranciers aanbieden ‘vergroend’ met buitenlandse certificaten — in 2024 was dat nog 32%.” — HIER.nu onderzoek 2025
Bijna 4 op de 10 “groene” stroomproducten op de Nederlandse markt dragen dus feitelijk niets bij aan de energietransitie in Nederland.
Het verschil: GVO’s uit het buitenland vs. groene stroom uit Nederland
Er is een fundamenteel verschil tussen twee soorten “groene” stroom:
❌ Sjoemelstroom: buitenlandse GVO’s op grijze stroom
- Leverancier koopt goedkope GVO’s uit Scandinavië, Oostenrijk of elders
- De daadwerkelijke stroom is in Nederland opgewekt uit fossiele bronnen
- Er wordt geen nieuwe duurzame capaciteit gebouwd in Nederland
- CO₂-uitstoot is even hoog als bij grijze stroom
- Bijdrage aan energietransitie: nul
✅ Echte groene stroom: opgewekt in Nederland
- Stroom afkomstig van Nederlandse wind- en zonneparken
- GVO’s zijn gekoppeld aan Nederlandse productie
- Schaarste van Nederlandse groene stroom stimuleert nieuwe investeringen
- Directe bijdrage aan de energietransitie in eigen land
- Transparant en aantoonbaar groen
Milieu Centraal en HIER.nu zijn helder: wil je dat jouw keuze echt verschil maakt? Kies dan voor groene stroom die in Nederland wordt opgewekt, bij voorkeur uit wind- of zonne-energie.
Het probleem met biomassa: ook niet zo groen als het lijkt
Een deel van de “groene” stroom in Nederland wordt opgewekt door het verbranden van biomassa — voornamelijk houtpellets. Dit telt officieel mee als hernieuwbare energie, maar de werkelijkheid is minder rooskleurig:
- Nederland importeert grote hoeveelheden houtpellets uit de VS en elders
- Het transport per dieselschip en het verbranden van vers hout stoot meer CO₂ uit dan aardgas
- Bossen groeien veel trager terug dan ze worden gekapt
- Het kabinet wil na 2025 stoppen met het bijstoken van biomassa in energiecentrales
Kortom: ook bij “groene stroom” uit biomassa kun je terecht vraagtekens zetten bij de duurzaamheid.
Hoeveel van onze energie is écht groen als je alles meetelt?
Elektriciteit is slechts een deel van het totale energieverbruik in Nederland. Als je ook warmte en transport meerekent, is het beeld veel nuchterder:
- Elektriciteit = slechts ~20% van het totale energieverbruik
- Warmte (verwarming, industrie) = ~55%
- Transport (brandstof) = ~25%
Volgens het CBS was in 2024 slechts 19,8% van het totale energieverbruik in Nederland afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Groene stroom uit je stopcontact is dus slechts een klein onderdeel van het grote plaatje — maar wél een plaatje waarin jij als consument direct verschil kunt maken.
Hoe filtert de vergelijker op echt-groene-stroom.nl?
Precies vanwege bovenstaande problemen bestaat echt-groene-stroom.nl. De vergelijker op deze site werkt anders dan gewone energievergelijkers. Er wordt specifiek gefilterd op:
- ✅ Groene stroom opgewekt in Nederland — geen buitenlandse GVO’s op grijze stroom
- ✅ Geen sjoemelstroom — leveranciers die alleen op papier groen zijn, worden uitgesloten
- ✅ Voorlopers in duurzaamheid — leveranciers die daadwerkelijk investeren in Nederlandse wind- en zonne-energie
- ✅ Transparantie — je ziet duidelijk waar de stroom vandaan komt
- ❌ Geen vervuilers — leveranciers met kolencentrales of een slecht duurzaamheidsbeleid zijn niet opgenomen
De vergelijker toont alleen aanbieders die écht bijdragen aan de energietransitie in Nederland. Zo weet je zeker dat je niet betaalt voor een groen etiket op een grijs product.
➡ Vergelijk écht groene stroomaanbieders direct op prijs
Wat kun jij doen?
Als consument heb je meer invloed dan je denkt. Door bewust te kiezen voor een leverancier die aantoonbaar groene stroom uit Nederland levert, stimuleer je de bouw van nieuwe windparken en zonneparken op Nederlandse bodem. Dat is pas échte impact.
Een paar praktische tips:
- Controleer het stroometiket van je huidige leverancier — staat daar “wind” of “zon” uit Nederland? Of alleen “waterkracht” uit het buitenland?
- Gebruik de vergelijker op echt-groene-stroom.nl om leveranciers te vergelijken die gefilterd zijn op échte Nederlandse groene stroom.
- Kijk naar het investeringsbeleid van je leverancier: investeert het bedrijf actief in nieuwe duurzame energiebronnen?
- Let op biomassa: kies bij voorkeur voor stroom uit wind en zon, niet uit biomassa.
Conclusie: groene stroom is niet automatisch écht groen
In 2024 werd 54% van de in Nederland opgewekte elektriciteit duurzaam geproduceerd — een historisch record. Maar tegelijkertijd is bijna 38% van alle “groene” stroomproducten in Nederland slechts vergroend met goedkope buitenlandse certificaten. Die stroom draagt niets bij aan de energietransitie.
Wil je écht het verschil maken? Dan is de keuze simpel: kies voor groene stroom die aantoonbaar in Nederland is opgewekt, zonder sjoemelstroom en zonder buitenlandse GVO’s op grijze stroom.
Vergelijk op echt-groene-stroom.nl — de vergelijker die filtert op groene stroom uit Nederland.
Bronnen: CBS — Hernieuwbare energie in Nederland 2024, HIER.nu onderzoek 2025, Energieopwek.nl, Milieu Centraal.